Funderingsherstel van De waag te Amsterdam

Nederlands

Oorspronkelijk was De Waag een stadspoort. Deze Sint Antonis poort maakte deel uit van de stadsommuring die in de jaren 1481-1494 is aangelegd. Aan het eind van de 16e eeuw werd Amsterdam uitgebreid. Daarmee verloor de Sint Antonis poort zijn functie als stadspoort. In de periode 1603-1613 werd de stadsmuur gesloopt. Door het overkluizen van de stadsgracht aan weerszijden van de Sint Antonis poort ontstond in 1614 de huidige Nieuwmarkt. Hierbij werd het plein opgehoogd waardoor het muurwerk van de poort gedeeltelijk onder het maaiveld verdwenen is.

In 1617-1618 werd de Sint Antonis poort tot waag verbouwd door het binnenplein, de ruimte tussen de voor- en hoofdpoort, te overdekken. Deze nieuwe waag moest de Waag op de Dam, ontlasten. In de bovenverdiepingen werden verschillende gilden gehuisvest (schrijvers, schilders, metselaars, chirurgijns, goud- en zilversmeden en schutters). Ieder gilde had zijn eigen ingang in de poortjes rondom het gebouw. In de toren van het metselaarsgilde zijn nog steeds de metselproeven te zien. De Waag kreeg zijn huidige vorm in 1690-1691 door de bouw van een grote koepelvormige ruimte, bekroond door een middentoren. Uit deze periode dateert het waardevolle interieur.

In de negentiende eeuw heeft De Waag verschillende functies gehad waaronder huisvesting voor het Amsterdams Museum. Later trok ook het Joods Historisch Museum in. Tussen 1989-1994 stond het gebouw leeg. Daarna vond herstel plaats, onder andere constructief, onder leiding van architect Walter Kramer. De Waag kreeg uiteindelijk nieuwe gebruikers in de vorm van een café-restaurant op de begane grond en een bedrijf voor nieuwe media op de bovenverdiepingen.

Vraag: Nog steeds zijn er constructieve problemen met De Waag. De bouwdelen verzakken in verschillende mate. Om deze problemen definitief op te lossen zal een nieuwe fundering aangebracht worden. Daartoe zal de kelder eerst helemaal leeg gemaakt worden. Dit betreft de keuken, de toiletten en de technische installaties voor deze functies. Ook zal de vloer verwijderd worden. Na het funderingsherstel zal de kelder opnieuw ingericht worden. Gevraagd wordt om een werkomschrijving voor de installatietechnische aspecten van de drie fases van dit project: het uithuizen, de tijdelijke voorziening en het terugplaatsen.

Aanpak: De technische installaties zijn vele malen aangepast in de loop der jaren. Ze waren grotendeels verstopt achter plafondplaten en voorzetwanden. Revisie tekeningen waren er niet. Daarom is door opname vastgesteld welke installaties zich waar moeten bevinden. Met respect voor de hoge monumentwaarde is gezocht naar bijzondere oplossingen voor de tijdelijke situatie en de nieuwe situatie.

Resultaten: Ondanks de beperkte tijd die beschikbaar was zijn de werkomschrijvingen voor de elektrotechnische en werktuigbouwkundige installaties volgens schema geleverd. Ook zijn een aantal andere kwesties zoals de noodverlichting, de sprinklerinstallatie en het binnenklimaat opgelost. Dankzij de inzet van Erfgoed Installaties is de brandveiligheid van dit monumentale pand in alle drie fasen van het project gewaarborgd.

Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam

Uitvoering: 2012 - 2013